Dagblad De Pers
Ik had verwacht dat het tien keer zoveel zou zijn.
Witwassen vastgoed is goed op te sporen 6
BYLINE:
Edward Deiters Amsterdam
SECTION:
Blz. 4
LENGTH: 564
woorden
#FollowTheMoney
De Utrechtse hoogleraar Brigitte Unger concludeerde ooit dat er
in de Nederlandse vastgoedsector jaarlijks zo'n 6
miljard euro wordt witgewassen. Nu onderzocht ze hoe dat gaat.
Een heel klein beetje
beteuterd klinkt hoogleraar Brigitte Unger wel. 'Ik had verwacht dat
het tien keer zoveel zou zijn.' Samen met promovendus Joras
Ferwerda speurde de econome acht maanden lang
fulltime naar witwasserij in de vastgoedsector.
Het was een megaklus. De beide
onderzoekers van de Utrechtse universiteit bekeken de gegevens van alle panden
in Utrecht en Maastricht die tussen 2002 en 2006 verhandeld werden. Met andere
woorden: van bijna 12.000 deals moest worden uitgezocht of ze voldeden aan bepaalde
witwas-indicaties. Unger:
'We keken naar vreemde waardesprongen, gecompliceerde financieringsconstructies
met dubieuze buitenlandse bedrijven of ingewikkelde eigendomsstructuren met
bedrijfjes waarvan de eigenaar onduidelijk is.' Uiteindelijk kregen 150 panden
het stempeltje 'verdacht'. Daarvan zocht het Utrechtse onderzoeksduo samen met
de Maastrichtse criminologen Hans Nelen en Luuk Ritzen, de Belastingdienst en het Openbaar Ministerie uit
hoe de eigendomsstructuur in elkaar zit. 'We bekeken daarnaast hoe het pand
gefinancierd is en in hoeverre daar mensen met een strafblad bij betrokken
zijn', zegt Unger. Aan de hand van deze
analyse vonden ze 36 panden met sterke aanwijzingen dat er iets niet deugde. In
een eerder onderzoek becijferde de hoogleraar dat er in Nederland jaarlijks
minimaal 18 miljard euro wordt witgewassen. 'Mijn vermoedens zijn dat zeker eenderde van die witwasserij in het vastgoed plaatsvindt', zegt Unger. En dus had ze in haar
onderzoek ook wel wat meer foute panden verwacht. Wel wijst ze er op dat
slechts individuele panden werden bekeken. 'Bij deals met meerdere objecten is
witwassen veel makkelijker. Je kunt dan schuiven met waardes.' Unger
en Ferwerda bundelden de resultaten van hun onderzoek
in het boek Money Laundering in the Real Estate Sector: Suspicious Property . En dit boek toont volgens Unger
aan dat het heel goed mogelijk is om gerommel met vastgoed systematisch op te
sporen. 'Ons onderzoek laat zien dat witwassen in de vastgoedsector voortaan informatiegestuurd in plaats van reactief kan worden
opgespoord', zegt Unger. 'Op dit moment is een
incident of aangifte vaak de aanleiding om witwassen in de vastgoedsector te
onderzoeken, maar daarbij is de kans groot dat de 'nette
zakelijke' crimineel nooit wordt gepakt. Bij onze informatiegestuurde
opsporingsmethode is die kans veel groter.' De opdrachtgevers voor het
onderzoek waren de ministeries van Financiën, Justitie en Binnenlandse Zaken. En
dus zou je zeggen dat de overheid nu zo snel mogelijk met de nieuwe follow-the-money -methode aan de slag gaat. Toch moet Unger
het antwoord op die vraag deels schuldig blijven. 'Een en ander moet in ieder
geval verfijnd worden. Het was de eerste poging om dit te doen en er kan veel
aan verbeterd worden. Wij zijn met zijn vieren al acht maanden bezig geweest
met alle transacties in twee steden. Dat zie ik de politie niet doen. Dit is
meer iets voor wetenschappers of IT'ers.'
Ik had verwacht dat het tien
keer zoveel zou zijn.
Brigitte Unger
Hoogleraar Universiteit Utrecht ï3 Eerste poging miljard euro Volgens de
Utrechtse hoogleraar Brigitte Unger wordt jaarlijks in
Nederlands vastgoed 6 miljard euro witgewassen.
Copyright
All Rights Reserved