Logo bron
Dagblad De Pers


15 maart 2011 dinsdag


Ik had verwacht dat het tien keer zoveel zou zijn. Witwassen vastgoed is goed op te sporen 6

BYLINE: Edward Deiters Amsterdam

SECTION: Blz. 4

LENGTH: 564 woorden

#FollowTheMoney De Utrechtse hoogleraar Brigitte Unger concludeerde ooit dat er in de Nederlandse vastgoedsector jaarlijks zo'n 6 miljard euro wordt witgewassen. Nu onderzocht ze hoe dat gaat.

Een heel klein beetje beteuterd klinkt hoogleraar Brigitte Unger wel. 'Ik had verwacht dat het tien keer zoveel zou zijn.' Samen met promovendus Joras Ferwerda speurde de econome acht maanden lang fulltime naar witwasserij in de vastgoedsector.

Het was een megaklus. De beide onderzoekers van de Utrechtse universiteit bekeken de gegevens van alle panden in Utrecht en Maastricht die tussen 2002 en 2006 verhandeld werden. Met andere woorden: van bijna 12.000 deals moest worden uitgezocht of ze voldeden aan bepaalde witwas-indicaties. Unger: 'We keken naar vreemde waardesprongen, gecompliceerde financieringsconstructies met dubieuze buitenlandse bedrijven of ingewikkelde eigendomsstructuren met bedrijfjes waarvan de eigenaar onduidelijk is.' Uiteindelijk kregen 150 panden het stempeltje 'verdacht'. Daarvan zocht het Utrechtse onderzoeksduo samen met de Maastrichtse criminologen Hans Nelen en Luuk Ritzen, de Belastingdienst en het Openbaar Ministerie uit hoe de eigendomsstructuur in elkaar zit. 'We bekeken daarnaast hoe het pand gefinancierd is en in hoeverre daar mensen met een strafblad bij betrokken zijn', zegt Unger. Aan de hand van deze analyse vonden ze 36 panden met sterke aanwijzingen dat er iets niet deugde. In een eerder onderzoek becijferde de hoogleraar dat er in Nederland jaarlijks minimaal 18 miljard euro wordt witgewassen. 'Mijn vermoedens zijn dat zeker eenderde van die witwasserij in het vastgoed plaatsvindt', zegt Unger. En dus had ze in haar onderzoek ook wel wat meer foute panden verwacht. Wel wijst ze er op dat slechts individuele panden werden bekeken. 'Bij deals met meerdere objecten is witwassen veel makkelijker. Je kunt dan schuiven met waardes.' Unger en Ferwerda bundelden de resultaten van hun onderzoek in het boek Money Laundering in the Real Estate Sector: Suspicious Property . En dit boek toont volgens Unger aan dat het heel goed mogelijk is om gerommel met vastgoed systematisch op te sporen. 'Ons onderzoek laat zien dat witwassen in de vastgoedsector voortaan informatiegestuurd in plaats van reactief kan worden opgespoord', zegt Unger. 'Op dit moment is een incident of aangifte vaak de aanleiding om witwassen in de vastgoedsector te onderzoeken, maar daarbij is de kans groot dat de 'nette zakelijke' crimineel nooit wordt gepakt. Bij onze informatiegestuurde opsporingsmethode is die kans veel groter.' De opdrachtgevers voor het onderzoek waren de ministeries van FinanciŽn, Justitie en Binnenlandse Zaken. En dus zou je zeggen dat de overheid nu zo snel mogelijk met de nieuwe follow-the-money -methode aan de slag gaat. Toch moet Unger het antwoord op die vraag deels schuldig blijven. 'Een en ander moet in ieder geval verfijnd worden. Het was de eerste poging om dit te doen en er kan veel aan verbeterd worden. Wij zijn met zijn vieren al acht maanden bezig geweest met alle transacties in twee steden. Dat zie ik de politie niet doen. Dit is meer iets voor wetenschappers of IT'ers.'

Ik had verwacht dat het tien keer zoveel zou zijn.

Brigitte Unger Hoogleraar Universiteit Utrecht Ô3 Eerste poging miljard euro Volgens de Utrechtse hoogleraar Brigitte Unger wordt jaarlijks in Nederlands vastgoed 6 miljard euro witgewassen.

 



Copyright 2011 Mountain Media BV
All Rights Reserved